Tazminat davalarında bilirkişi raporundan sonra talep edilen tutarın artırılması için ıslah veya talep artırım dilekçesi verilir ve artırılan kısım üzerinden ıslah harcı yatırılır. Aşağıdaki araçla ödemeniz gereken harcı birkaç saniyede tahmini olarak hesaplayabilirsiniz. Dava ölüm veya cismani (bedensel) zarar nedeniyle açıldıysa harç, kanundaki özel indirimli oranla hesaplanır.
Dava ölüm veya cismani zarar nedeniyle mi açıldı?
Islah Harcı Nedir?
Islah, taraflardan birinin yaptığı usul işlemlerini kısmen veya tamamen düzeltmesidir (HMK md. 176). Uygulamada en çok, dava dilekçesinde düşük gösterilen tazminat tutarının bilirkişi raporundan sonra artırılması için kullanılır. Talep artırıldığında, artırılan kısım için de nispi harç ödenmesi gerekir. Bu harç uygulamada “ıslah harcı” olarak adlandırılır ve hukuken artırılan kısma ait peşin karar ve ilam harcıdır.
Islah Harcı Nasıl Hesaplanır?
- Artırılan miktar bulunur. Islah sonrası toplam dava değerinden, harcı daha önce yatırılmış değer çıkarılır.
- Karar ve ilam harcı uygulanır. Artırılan miktar binde 68,31 oranıyla çarpılır.
- Peşin kısım alınır. Genel kuralda bu tutarın dörtte biri (1/4), ölüm ve cismani zarar davalarında ise yirmide biri (1/20) ıslah sırasında peşin ödenir.
- Kalan harç karar aşamasında hesaplanır. Karar ve ilam harcının geri kalanı hükmedilen tutara göre belirlenir ve kural olarak yargılama gideri olarak davayı kaybeden tarafa yükletilir.
| Örnek (artırılan miktar 1.000.000 TL) | Genel kural (1/4) | Ölüm / cismani zarar (1/20) |
|---|---|---|
| Karar ve ilam harcının tamamı (binde 68,31) | 68.310,00 TL | 68.310,00 TL |
| Islahta peşin ödenecek harç | 17.077,50 TL | 3.415,50 TL |
Ölüm veya Cismani Zarar Davalarında Islah Harcı
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 28. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre karar ve ilam harcının dörtte biri peşin alınır. Ancak aynı hükümde “ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin alınan harcın oranı yirmide bir olarak uygulanır” denilmektedir. Bu indirim ıslah ile artırılan kısım için de geçerlidir. Tıbbi müdahale hatası dahil, bir kişinin ölümü veya bedensel zararı nedeniyle açılan destekten yoksun kalma, iş göremezlik (maluliyet), bakıcı gideri ve manevi tazminat talepleri bu kapsamdadır.
Uygulamada mahkeme kalemlerinin bu davalarda da 1/4 oranıyla harç tahsil ettiği görülebilmektedir. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2023/1724 K. 2025/1533 T. 31.10.2025 sayılı kararında, ıslah sırasında 1/20 yerine 1/4 oranıyla fazla tahsil edilen harcın davacılara iadesine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle ıslah harcını yatırmadan önce uygulanan oranın kontrol edilmesi önemlidir.
Talep Artırım Harcı ile Islah Harcı Arasındaki Fark
Dava belirsiz alacak davası olarak açıldıysa, alacağın miktarı belirlendiğinde talep HMK md. 107/2 uyarınca talep artırım dilekçesiyle artırılır. Talep artırımı ıslah sayılmaz ve taraflara tanınan tek ıslah hakkını tüketmez (HMK md. 176/2 uyarınca aynı davada her taraf ancak bir kez ıslah yapabilir). Harç bakımından ise sonuç aynıdır: artırılan kısım üzerinden yukarıdaki yöntemle peşin harç yatırılır. Bu nedenle araç talep artırım harcının hesaplanmasında da kullanılabilir.
Islah Harcı Yatırılmazsa Ne Olur?
Harçlar Kanunu md. 32 uyarınca yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe sonraki işlemler yapılmaz. Yargıtay’a göre ıslah harcı yatırılmamışsa mahkeme, harcı tamamlaması için davacıya süre vermeli; harç tamamlanırsa ıslah edilen miktar üzerinden, tamamlanmazsa dava dilekçesinde gösterilen miktar üzerinden hüküm kurmalıdır (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, E. 2024/11857, K. 2025/3774, T. 20.03.2025). Harcı yatırılmayan ıslah dilekçesine değer verilerek kurulan hüküm bozma sebebidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Islah harcı manevi tazminat için de 1/20 oranında mı alınır?
Evet. Kanun, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan hem maddi hem manevi tazminat davalarında peşin harcın yirmide bir oranında alınacağını düzenlemektedir.
Ödediğim ıslah harcını geri alabilir miyim?
Harç bir yargılama gideridir. Dava kazanıldığında, yatırılan harç kabul oranına göre karşı tarafa yükletilir ve onun tarafından ödenir. Yanlış oranla fazla harç tahsil edildiyse fazla kısmın iadesi de talep edilebilir.
Islah harcı ne zaman yatırılmalıdır?
Islah veya talep artırım dilekçesi verildiğinde harcın da aynı anda yatırılması gerekir. Harç yatırılmazsa mahkeme süre verir; bu süre içinde de yatırılmazsa artırılan kısım dikkate alınmadan karar verilir.
Tazminat tutarını önceden nasıl tahmin edebilirim?
Islahta artırılacak tutar genellikle bilirkişi raporuna dayanır. Raporu beklerken maluliyet (iş göremezlik) tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve bakıcı gideri araçlarımızla tahmini bir tutar görebilir, bu tutarla ıslah harcını önceden hesaplayabilirsiniz.
Diğer Hesaplama Araçlarımız
- Maluliyet (İş Göremezlik) Tazminatı Hesaplama
- Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama
- Bakıcı Gideri Hesaplama
- Malpraktis Dava Açma Süresi Hesaplama
Bu sayfadaki bilgiler ve hesaplama aracı genel niteliktedir, tahmini sonuç verir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kesin harç tutarını dosyanızın bulunduğu mahkemeden teyit ediniz.
