Elektronik Onam Yönetmeliği Yayımlandı – e-Nabız ve SMS ile Hasta Rızası

Elektronik onam dönemi resmen başladı. Sağlık Bakanlığının hazırladığı Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi. Yönetmelikle birlikte hastanın tıbbi müdahale öncesindeki rızası, ıslak imzalı kağıt form yerine e-Nabız veya sağlık tesisinin elektronik sistemi üzerinden, cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık SMS şifresiyle alınabilecek. Bu yazıda yeni düzenlemenin dayanağını, elektronik onamın adım adım nasıl alınacağını, kayıt ve ispat kurallarını ve hastalar ile hekimler açısından dikkat edilmesi gereken noktaları açıklıyoruz.

Elektronik Onamın Yasal Dayanağı

Hekimlerin tıbbi müdahale öncesinde hastanın rızasını alma yükümlülüğü, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un 70. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre hekim ve diş hekimleri her türlü müdahale için hastanın, hasta küçük veya kısıtlı ise veli ya da vasisinin önceden muvafakatini almak zorundadır; büyük cerrahi müdahalelerde ise bu muvafakatin yazılı olması gerekir.

21 Temmuz 2025 tarihli 7557 sayılı Kanun’un 3. maddesiyle 70. maddeye eklenen cümlelerle, bu muvafakatin “elektronik ortamda da alınabileceği” kabul edilmiştir. Kanuna göre elektronik muvafakat bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı üzerinden, kişinin kimliğini doğrulamaya elverişli kimlik belgeleri, biyometrik yöntemler ya da elektronik kimlik doğrulamaya imkan veren yöntemlerle alınır. Uygulamanın usul ve esaslarını Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görüşünü alarak belirleme yetkisi Sağlık Bakanlığına verilmişti. 27 Ekim 2026’da yayımlanan yönetmelik, bu yetkiye dayanılarak çıkarılan uygulama düzenlemesidir.

Rızanın hukuki niteliği ve içeriği değişmemiştir. Hastanın hangi konularda bilgilendirilmesi gerektiği yine Hasta Hakları Yönetmeliği ve yerleşik Yargıtay içtihadıyla belirlenir; yeni yönetmelik yalnızca rızanın alınma ve kayıt yöntemini düzenler. Aydınlatmanın kapsamı için aydınlatılmış onam nedir yazımıza bakabilirsiniz.

Yönetmelik Hangi Sağlık Kuruluşlarını Kapsıyor?

Yönetmelik birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerinin tamamını kapsar (m. 2). Aile hekimlikleri, ağız ve diş sağlığı merkezleri, poliklinikler, tıp merkezleri, devlet, şehir, üniversite ve özel hastaneler bu kapsamdadır. Kamu veya özel ayrımı yapılmamıştır.

Elektronik Onam Nasıl Alınacak? Adım Adım Süreç

Yönetmeliğin 6, 7 ve 8. maddeleri elektronik onam sürecini ayrıntılı biçimde düzenler. Süreç şu adımlardan oluşur.

1. Hastanın ve sağlık meslek mensubunun kimliğinin doğrulanması

Tıbbi müdahaleden önce hem hastanın hem de rıza sürecini yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanır. Hastanın kimlik doğrulaması, Bakanlığın hastaların doğru tanımlanmasına ilişkin sağlıkta kalite standartlarına göre yapılır; SGK geri ödemesi kapsamındaki müdahalelerde 5510 sayılı Kanun ve Sağlık Uygulama Tebliği’ndeki kimlik tespiti kuralları da uygulanır. Kimlik doğrulaması başarıyla tamamlanmadan elektronik onam süreci başlatılamaz. Sağlık meslek mensubunun ise Bakanlığın Entegre Kurumsal İşlem Platformunda (EKİP) tanımlı ve aktif olması gerekir (m. 6).

2. Cep telefonu numarasının doğrulanması

Elektronik onam ancak hastaya ait olduğu doğrulanmış bir cep telefonu numarası varsa alınabilir (m. 7). Rıza e-Nabız üzerinden alınacaksa numara e-Nabız’da doğrulanmış olmalıdır; değilse hasta numarasını e-Nabız’daki ilgili alana girer ve telefonuna gelen SMS şifresini sisteme yazarak doğrular.

Rıza sağlık tesisinin cihazı üzerinden alınacaksa, hastanın doğrulanmış numarası tesisin sağlık bilgi yönetim sisteminde (SBYS) kayıtlı olmalıdır. Kayıtlı değilse hastaya SMS şifresi gönderilir, hasta bu şifreyi sağlık personeline söyler ve personel şifreyi tesisin cihazından sisteme girer. Bu yolla doğrulanan numara 12 ay süreyle tesisin kayıtlarında doğrulanmış numara olarak tutulur; süre dolduktan sonra yeniden doğrulama gerekir.

3. Formun hastaya ulaştırılması

Rıza süreci iki kanaldan biriyle yürütülür. Bunlar e-Nabız ve sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracıdır (m. 8/1). Buradaki “araç”, kurum envanterine kayıtlı ve tesisin SBYS’sine bağlı bir cihazı ifade eder; yönetmelik hekimin kişisel telefonunu bu kapsamda saymaz. Sağlık meslek mensubu cihaza kullanıcı adı ve şifre veya Bakanlıkça belirlenen başka bir yöntemle giriş yapar, bilgilendirilmiş rıza formunu onaylayarak hastanın erişimine sunar. Form hastaya, doğrulanmış telefonuna gönderilen SMS içindeki bağlantı veya e-Nabız üzerinden ulaşır.

4. Hastanın formu incelemesi ve SMS şifresiyle onaylaması

Hasta formu inceler. Müdahaleyi kabul ederse telefonuna yalnızca o müdahale için üretilmiş tek kullanımlık bir SMS şifresi gönderilir. e-Nabız kanalında hasta bu şifreyi e-Nabız’daki ilgili sekmeye kendisi girer. Tesis cihazı kanalında ise hasta şifreyi sağlık meslek mensubuyla paylaşır, şifreyi sisteme personel girer (m. 8/7). Şifrenin doğrulanmasıyla hastanın rızası alınmış sayılır (m. 8/8).

5. Formun e-Nabız’a aktarılması

Elektronik ortamda alınan rıza formu Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine aktarılır ve hastanın e-Nabız hesabında erişimine sunulur (m. 8/9). Hasta, imzaladığı formun bir örneğine sonradan da ulaşabilecektir.

Kayıtların Saklanması ve İspat

Malpraktis uyuşmazlıklarında en sık tartışılan konulardan biri, hastanın gerçekten bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve formdaki imzanın hastaya ait olup olmadığıdır. Kağıt formlarda bu tartışma çoğu zaman imza incelemesiyle çözülür (bkz. onam formundaki imzaya itiraz halinde imza incelemesi). Yönetmelik, elektronik onamda ispatı kolaylaştırmak için ayrıntılı kayıt yükümlülükleri getirmiştir (m. 9).

• Hastanın rızasını beyan ettiği tarih, saat ve işlem bilgileri,
• SMS şifresinin gönderilmesi ve doğrulanmasına ilişkin bilgiler,
• İşlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubunun bilgileri,
• Verilerin şifrelenmesi, bütünlüğünün sağlanması ve zaman damgası uygulanmasına ilişkin bilgiler

asgari olarak kaydedilir. İz kayıtları, elektronik veri bütünlük değeri (hash) ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’ndaki zaman damgası kullanılarak adli ve idari incelemeye elverişli biçimde saklanır. Saklama ve imha süreleri, kağıt ortamda alınan onam belgelerinin tabi olduğu sürelerle aynıdır. Tesis cihazı üzerinden yapılan işlemlerin kayıtlarını saklama yükümlülüğü ilgili sağlık tesisine aittir.

Bakanlık ve sağlık tesisleri bu kayıtların güvenliği için 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’na ve ilgili standartlara uygun teknik ve idari tedbirleri alacak; kişisel veriler 6698 sayılı KVKK ve 3359 sayılı Kanun’un ek 19. maddesine göre işlenecektir (m. 10). Sağlık verilerinin korunmasına ilişkin genel çerçeve için kişisel sağlık verileri yazımıza bakabilirsiniz.

Küçükler ve Kısıtlılar İçin Elektronik Onam

Hasta küçük veya kısıtlı ise işlemler Hasta Hakları Yönetmeliği’ne uygun olarak kanuni temsilci tarafından yapılır; kimlik ve cep telefonu doğrulamasına ilişkin kurallar temsilci için de uygulanır. Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda rıza elektronik olarak alınamaz (m. 11). Bu hallerde klasik yöntemlere ve Hasta Hakları Yönetmeliği’ndeki genel kurallara dönülür.

Elektronik Onam Zorunlu mu, Islak İmzalı Form Kalkıyor mu?

Hayır. Hem Kanun’daki “elektronik ortamda da alınabilir” ifadesi hem de yönetmeliğin amaç maddesindeki “elektronik ortamda alınması halinde” ifadesi, elektronik onamın seçimlik bir yöntem olarak getirildiğini göstermektedir. Kağıt üzerinde ıslak imzayla alınan onam formları geçerliliğini korur. Kanun hükmü büyük cerrahi müdahalelerdeki yazılı muvafakati de kapsadığından, usulüne uygun alınmış elektronik onam bu müdahaleler için de kullanılabilecektir. Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Hasta Hakları Yönetmeliği uygulanır (m. 13); Bakanlık ise uygulamaya ilişkin ek usul ve esaslar belirleyebilecektir (m. 12).

Hastalar Açısından Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Formu okumadan şifre paylaşmayın. SMS şifresi, ıslak imzanın yerine geçen bir rıza beyanıdır. Şifreyi girmeden ya da personele söylemeden önce formu baştan sona okuyun.
• Anlamadığınız noktayı sorun. Elektronik form, hekimin sözlü açıklama ve sorularınızı yanıtlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Müdahalenin riskleri, alternatifleri ve olası komplikasyonları hakkında yeterli süre tanınmalıdır.
• Telefon numaranızın güncel ve size ait olduğundan emin olun. Rıza, doğrulanmış numaraya gelen şifreyle verilir; başkasına ait veya kullanılmayan bir numara sorun yaratabilir.
• Formun e-Nabız’a düştüğünü kontrol edin. Müdahaleden sonra formun bir örneği e-Nabız’da görünmelidir. Olası bir uyuşmazlıkta bu belge önemli bir delildir.
• Reddetme hakkınız saklıdır. Müdahaleyi kabul etmiyorsanız şifre gönderilmez; rızanız alınmış sayılmaz.

Hekimler ve Sağlık Kuruluşları Açısından Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Elektronik onay, aydınlatmanın yerine geçmez. Yargıtay, aydınlatmanın usulüne uygun yapıldığını ispat yükünü hekim ve sağlık kuruluşuna yükler. Matbu ve genel ifadeli formların elektronik ortama taşınması, bu ispat sorununu çözmez. Formun müdahaleye ve hastaya özgü riskleri içermesi gerekir. İçtihattaki yaklaşım için hekimin aydınlatma yükümlülüğü Yargıtay kararı yazımıza bakabilirsiniz.
• Yalnızca kurumsal cihaz kullanılmalıdır. Tesis kanalında kullanılacak cihazın kurum envanterine kayıtlı ve SBYS’ye bağlı olması gerekir. Kişisel telefon veya mesajlaşma uygulaması üzerinden alınan bir onay yönetmeliğe uygun sayılmayabilir.
• EKİP kaydı aktif olmalıdır. Sağlık meslek mensubunun EKİP’te tanımlı ve aktif olmaması halinde süreç yönetmeliğe uygun yürütülmüş olmaz.
• Şifre paylaşımı kayıt altına alınmalıdır. Tesis kanalında şifreyi personel girdiği için, hastanın şifreyi serbest iradesiyle paylaştığı ve formu inceleme imkanı bulduğu ileride tartışma konusu olabilir. Zaman damgalı iz kayıtları bu nedenle eksiksiz tutulmalıdır.
• Zamanlama önemlidir. Rızanın müdahaleden makul bir süre önce, hastanın düşünmesine imkan verecek şekilde alınması gerekir. Ameliyat masasına çok yakın bir anda alınan onay, yöntem elektronik de olsa geçerlilik tartışmasına yol açabilir.
• Elektronik onamın mümkün olmadığı haller için kağıt süreç korunmalıdır. Doğrulanmış telefonu olmayan hastalar, kanuni temsilcisi doğrulanamayan küçükler ve kısıtlılar ile teknik arıza durumları için klasik onam süreci hazır tutulmalıdır.

Aydınlatma ve onam eksikliği, hekim kusuru bulunmasa bile tazminat sorumluluğuna yol açabilir. Bu konudaki genel çerçeve için malpraktis ve tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk şartları yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Elektronik onam yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?

Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Herhangi bir geçiş süresi öngörülmemiştir.

Hastaneler artık kağıt onam formu kullanamayacak mı?

Kullanabilir. Elektronik onam, kağıt formun yanında ek bir seçenek olarak düzenlenmiştir. Hangi yöntemin kullanılacağı sağlık tesisinin altyapısına ve hastanın durumuna göre belirlenecektir.

e-Nabız hesabım yoksa elektronik onam verebilir miyim?

Verebilirsiniz. Rıza, sağlık tesisinin kurumsal cihazı üzerinden de alınabilir. Bu durumda cep telefonu numaranız tesis tarafından SMS şifresiyle doğrulanır ve onay şifresini sağlık personeline iletirsiniz.

SMS ile verilen onam, ıslak imza kadar geçerli midir?

1219 sayılı Kanun’un 70. maddesi elektronik ortamda alınan muvafakati açıkça kabul ettiğinden, yönetmeliğe uygun alınan elektronik onam hukuken geçerlidir. Ancak geçerlilik, yalnızca yöntemin değil, hastanın gerçekten ve yeterince aydınlatılmış olmasına da bağlıdır.

Elektronik onam formunu sonradan nasıl görebilirim?

Form Bakanlığın merkezi sağlık veri sistemine aktarılır ve e-Nabız hesabınızda erişiminize sunulur. Bir hukuki uyuşmazlıkta formun ve işlem kayıtlarının sağlık tesisinden ve Bakanlıktan istenmesi de mümkündür.

Çocuğum için elektronik onamı ben verebilir miyim?

Kanuni temsilci olarak kimliğiniz ve cep telefonu numaranız doğrulanırsa verebilirsiniz. Temsilci hazır değilse veya elektronik ortamda doğrulanamıyorsa rıza elektronik olarak alınamaz.

İlgili İçerikler

• Aydınlatılmış onam (rıza) nedir?
• Yargıtay: Onam formundaki imzaya itiraz halinde imza incelemesi yapılmalı
• Hekimin aydınlatma yükümlülüğü Yargıtay kararı
• Komplikasyon nedir, tıbbi hatadan farkı
• Özel Hastaneler Yönetmeliği değişiklikleri

Kaynak: Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete, 27.10.2026, Sayı 33413

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve 28 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Sağlık Bakanlığının yönetmeliğin 12. maddesine dayanarak belirleyeceği ek usul ve esaslarla uygulama değişebilir.