Kanser İlacı Davası Hangi Mahkemede Açılır? İş Mahkemesi mi İdare Mahkemesi mi?

SGK’nın karşılamadığı kanser ilacı için açılacak davada ilk ve en kritik soru, davanın hangi mahkemede açılacağıdır. Kanser ilacı davasında görevli mahkeme, hastanın sosyal güvenlik durumuna göre iş mahkemesi ya da idare mahkemesidir. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlikle reddedilir; bu da tedbir kararıyla ilaca hızla ulaşması gereken hasta için telafisi güç bir zaman kaybı demektir.

Kural Olarak İş Mahkemesi Görevlidir

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 101. maddesine göre, Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür. İlaç bedelinin genel sağlık sigortası kapsamında karşılanmaması da bu Kanunun uygulanmasından doğan bir uyuşmazlık olduğundan, hizmet akdiyle çalışanlar (4/a), bağımsız çalışanlar (4/b), bunların emeklileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler bakımından dava iş mahkemesinde açılır. Bu davalarda dava başında istenen geçici hukuki koruma ihtiyati tedbirdir.

5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2008 yılından sonra kamu görevine başlayan memurlar da 5510 sayılı Kanun’un 4/c bendi kapsamında sigortalı sayıldığından, bunların uyuşmazlıkları da adli yargıda, yani iş mahkemesinde çözülür.

Emekli Sandığı İştirakçileri İçin İdare Mahkemesi

5510 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamında iştirakçi olan memurlar ve diğer kamu görevlileri bakımından durum farklıdır. Anayasa Mahkemesi’nin 22.12.2011 tarihli ve E. 2010/65, K. 2011/169 sayılı kararında belirtildiği gibi, bu kişiler hakkında SGK’nın tesis ettiği işlemler idari işlem niteliğini korur ve uyuşmazlıklarda idari yargı görevlidir. Bu davalarda dava başında istenen geçici hukuki koruma yürütmenin durdurulmasıdır.

Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2026 Tarihli Kararı

Uyuşmazlık Mahkemesi, 09.03.2026 tarihli ve E. 2026/77, K. 2026/121 sayılı kararında bu ayrımı bir kanser ilacı dosyasında yeniden ortaya koymuştur. Olayda, rahim ağzı kanseri tedavisi gören ve Emekli Sandığı iştirakçisi eşi üzerinden sağlık hizmetinden yararlanan hasta, Keytruda (pembrolizumab) bedelinin karşılanmaması üzerine dava açmıştır.

• Dava önce idare mahkemesinde açılmış, idare mahkemesi uyuşmazlığın adli yargıda görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.
• Bunun üzerine iş mahkemesinde açılan dava önce kabul edilmiş, ancak bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararından sonra iş mahkemesi bu kez idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir.
• Hastanın vefatından sonra mirasçıların başvurusu üzerine Uyuşmazlık Mahkemesi, eşinin Emekli Sandığı iştirakçisi olması nedeniyle hastanın da iştirakçi sayılacağını ve davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini oy birliğiyle kabul etmiştir.

Bu dosya, görev konusundaki bir hatanın kanser hastası için ne kadar ağır sonuç doğurabileceğini gösteriyor: Dava yıllarca mahkemeler arasında gidip gelmiş, uyuşmazlık ancak hastanın vefatından sonra çözülebilmiştir.

Görev hatası zaman kaybettirir; dosyanızı açmadan önce birlikte kontrol edelim. WhatsApp’tan yazın veya +90 (533) 016 88 50 numarasını arayın.

Görevli Mahkemeyi Belirlerken Nelere Bakılır?

• Hasta veya sağlık yardımı aldığı kişi hangi statüde sigortalı? (4/a, 4/b, 4/c)
• 4/c kapsamındaysa, kamu görevine 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önce mi sonra mı başlanmış?
• Hasta kendi adına mı, yoksa eşi ya da ebeveyni üzerinden mi sağlık hizmetinden yararlanıyor?
• Uyuşmazlık SGK işlemine mi, yoksa TİTCK’nın endikasyon dışı veya yurt dışı ilaç onayını reddetmesine mi ilişkin? TİTCK işlemine karşı dava her durumda idare mahkemesinde açılır.

Hastanın sigortalılık durumu SGK hizmet dökümünden ve e-Devlet kayıtlarından kontrol edilebilir.

Yetkili Mahkeme

Yetki bakımından uygulamada, ilaç bedelinin karşılanması için başvurulan SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezinin bulunduğu yer mahkemesi esas alınır. Yurt dışından getirilen ilaçlarda başvurular Ankara’daki merkeze yönlendirildiğinden, bu dosyalarda yetkili mahkemenin ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Davanın genel işleyişi için SGK kanser ilacı davası rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Emekli memurum, kanser ilacı davasını nerede açmalıyım?

2008 öncesinden Emekli Sandığı iştirakçisiyseniz, SGK’nın ilaç bedelini karşılamama işlemine karşı dava idare mahkemesinde açılır. Eşiniz veya çocuğunuz sizin üzerinizden sağlık hizmeti alıyorsa, onlar için de aynı kural geçerlidir.

Yanlış mahkemede dava açarsam ne olur?

Mahkeme görevsizlik kararı verir ve dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi ya da yeniden dava açılması gerekir. Bu süreç, tedbir kararının gecikmesine yol açar.

İlgili İçerikler

• SGK kanser ilacı davası rehberi
• SGK ilaç ret yazısı geldi, ne yapmalıyım?
• Keytruda (pembrolizumab) SGK karşılıyor mu?
• Kanser ilacı davası sürerken hasta vefat ederse ne olur?

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi durumuna göre değerlendirilmelidir.