Kısmi Davada Islahla Artırılan Kısımda Zamanaşımı ve HMK 109/4 – Yargıtay Kararı

Kısmi davada ıslah ve zamanaşımı ilişkisi, tazminat ve alacak davalarında uzun süredir hak kaybına yol açan bir konuydu. Yerleşik uygulamaya göre dava açılınca zamanaşımı yalnızca dava dilekçesinde istenen miktar için kesiliyor, ıslahla artırılan kısım için ise ıslah tarihi esas alınıyordu. 16.07.2026 tarihli 7589 sayılı Kanun bu noktada HMK 109. maddeye yeni bir fıkra ekledi. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 17.09.2026 tarihli kararında bu yeni hükmü kanun değişikliğinden önce açılmış ve hala derdest olan bir kısmi davada uyguladı ve davacı lehine bozma kararı verdi.

Kısmi davada ıslahla artırılan kısımda zamanaşımı

Olay ve Yargılama Süreci

Davacı yüklenici şirket, 17.01.2005 tarihli sözleşmeyle üstlendiği hastane inşaatında projede yer almayan sözleşme dışı imalatlar da yaptığını ve bunların bedelinin ödenmediğini ileri sürdü. Fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 3.000 TL üzerinden kısmi dava açtı. Talebini 17.05.2017 tarihinde ıslahla 169.442,09 TL’ye yükseltti. Davalı idare zamanaşımı savunmasında bulundu.

Dosya birden fazla kez Yargıtay’a gitti. Son aşamada yerel mahkeme fazla imalat bedelini hesaplattı. Dava dilekçesinde istenen 3.000 TL’yi kabul etti. Ancak davanın kısmi dava olarak açıldığını ve ıslah tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğunu belirterek ıslahla artırılan kısmı zamanaşımı nedeniyle reddetti. Yargıtay bu kararı önce onadı. Davacı ve davalı karar düzeltme yoluna başvurdu.

HMK 109. Maddeye Eklenen Dördüncü Fıkra Ne Getiriyor?

Karar düzeltme incelemesi sürerken 7589 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle HMK 109. maddeye dördüncü fıkra eklendi. Kararın karşı oy yazısında belirtildiğine göre bu fıkra 31.07.2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Hükme göre alacağın yalnızca bir kısmının dava edildiği durumlarda talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere ve iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sonuna kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

Karara göre aynı Kanun belirsiz alacak davasını kaldırdı ve geçiş hükmüyle derdest belirsiz alacak davalarına eski düzenlemenin uygulanmaya devam edeceğini öngördü. Derdest kısmi davalar için ise benzer bir geçiş hükmü konmadı. Daire, bu farkı yeni hükmün derdest kısmi davalara da uygulanması gerektiği yönündeki görüşünü destekleyen bir unsur olarak değerlendirdi.

Yargıtay Çoğunluğunun Değerlendirmesi

Daire çoğunluğu önce maddi hukuktan yola çıktı. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‘nun 154. maddesi dava açılmasını zamanaşımını kesen bir sebep olarak sayar ve kısmi dava ile tam dava arasında ayrım yapmaz. Çoğunluğa göre bu hükmü yalnızca dava edilen miktarla sınırlı okumayı gerektiren açık bir dayanak yoktur. Daire ayrıca 24.05.2019 tarihli İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararına dayandı. O karara göre ıslahla talebin artırılması yeni bir dava değil, mevcut davadaki talep sonucunun değiştirilmesidir.

Usul hukuku yönünden HMK 448. madde yeni usul hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağını düzenler. Çoğunluğa göre zamanaşımı definin ileri sürülmüş olması tek başına tamamlanmış bir işlem değildir. Bu konuda verilen mahkeme kararı kesinleşmedikçe tamamlanmış bir usul işleminden söz edilemez. Somut dosyada karar henüz kesinleşmediği için yeni fıkranın uygulanmasına engel yoktu.

Sonuç olarak Daire, davalının karar düzeltme itirazlarını reddetti. Davacının karar düzeltme istemini kabul ederek önceki onama kararını kaldırdı ve yerel mahkeme kararını bozdu. Yerel mahkeme, ıslahla artırılan talep yönünden zamanaşımı definin hukuki durumunu yeni hüküm ışığında yeniden değerlendirecek. Karar oy çokluğuyla verildi.

Karşı Oy Neden Farklı Bir Gerekçeye Dayandı?

Karşı oy yazan üye bozma sonucuna katıldı, ancak gerekçeye katılmadı. Ona göre yeni fıkranın zamanaşımına ilişkin ikinci cümlesi usul kuralı değil, HMK içinde yer alsa da bir borçlar hukuku kuralıdır. Usul kurallarındaki derhal uygulama ilkesi bu cümleye uygulanamaz. Onama kararıyla zamanaşımının dolduğu kabul edilmiş bir dosyada yeni hükmü uygulamak, dolmuş zamanaşımını canlandıran geriye etkili bir yorum olur. Karşı oy bu konuda Anayasa Mahkemesi’nin 2014/85 Esas sayılı norm denetimi kararına atıf yaptı.

Karşı oya göre aynı sonuca kanun değişikliği olmadan da ulaşılabilirdi. İçtihadı birleştirme kararı ıslahla miktar artırımını ek dava saymadığına göre, artırılan kısım için de zamanaşımı ilk dava tarihine göre hesaplanmalıdır. Aksi halde aynı usul işlemi faiz bakımından ek dava sayılmayıp zamanaşımı bakımından ek dava sayılmış olur ki bu da çelişki yaratır.

Kararın Önemi ve Tazminat Davaları Bakımından Sonuçları

Derdest kısmi davalar için önemli bir kapı açıldı. Karar, yeni hükmün yürürlükten önce açılmış ve henüz kesinleşmemiş kısmi davalarda da uygulanabileceğini kabul ediyor. Islah tarihinde zamanaşımı dolduğu gerekçesiyle reddedilen ve kesinleşmemiş dosyalarda bu karar emsal olarak ileri sürülebilir.

Malpraktis davalarında da doğrudan etkisi var. Doktor hatası nedeniyle açılan tazminat davalarında zararın kesin miktarı çoğu zaman bilirkişi ve Adli Tıp raporlarından sonra ortaya çıkar. Belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla bu davalar artık kısmi dava olarak açılacak. HMK 109/4 sayesinde rapordan sonra talep artırıldığında artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılacak. Dava açma sürelerini doktora dava açma süresi yazımızda, zamanaşımının başlangıcını zararın öğrenilmesi ve değişen durum yazımızda ele aldık.

Artırma hakkı bir defaya mahsustur. Yeni fıkra talebin aynı davada yalnızca bir kez ve tahkikatın sona ermesine kadar artırılabileceğini öngörüyor. Bu nedenle artırmanın doğru zamanda ve tam miktar üzerinden yapılması önem taşıyor. Tazminat kalemlerinin nasıl belirlendiğini doktor hatası tazminat miktarı yazımızda anlattık.

Konu henüz tartışmalı. Karar oy çokluğuyla verildi ve karşı oy, zamanaşımı hükmünün maddi hukuk kuralı olduğunu ve geriye yürütülemeyeceğini güçlü gerekçelerle savunuyor. Diğer dairelerin ve Hukuk Genel Kurulu’nun bu konuda nasıl bir yol izleyeceği izlenmelidir. Ayrıca karar ilk derece mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararın 1086 sayılı HUMK kapsamında karar düzeltme incelemesi sonucunda verilmiştir.

Faiz yönü ayrıca önemlidir. Karar ve karşı oy, ıslahla artırılan kısım için dava dilekçesindeki faiz talebinin geçerli olduğunu kabul eden 24.05.2019 tarihli içtihadı birleştirme kararına dayanıyor. Bu konuyu malpraktis davalarında talep edilecek faiz türü yazımızda inceledik.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi Kararı Tam Metni (E. 2026/2442, K. 2026/3246)

T.C. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2026/2442 Esas, 2026/3246 Karar numaralı 17.09.2026 tarihli kararı (oy çokluğuyla). Karar metni aşağıda karşı oy yazısıyla birlikte, hiçbir değişiklik yapılmadan yer almaktadır.

T. C.
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Çarşamba 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

TARİHİ : 02.11.2023

SAYISI : 2022/468 E., 2023/570 K.

DAVACI : F1 İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat K1

DAVALI : Sağlık Bakanlığı vekili Avukat K2

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile aralarında düzenlenen 17.01.2005 tarihli sözleşme ile hastane inşaatında üstlendikleri işleri tamamladıklarını, işin devamı sırasında projede belirtilmeyen sözleşme dışı imalâtları da yaptıklarını ancak bunların bedellerinin ödenmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 17.05.2017 tarihinde ıslah ederek 169.442,09 TL’ye çıkarmıştır.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; yapılan işlerin bedelinin ödenmesine rağmen davacının hak ettiği bedelden daha fazlasını talep ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.01.2018 tarihli, 2012/392 Esas ve 2018/60 sayılı kararı ile zamanaşımından ret kararı verilmiştir.

BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 24.01.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 02.12.2019 tarihli, 2019/3315 Esas ve 2019/4957 Karar sayılı ilamı ile davada fazla imalât bedeli talep edildiği için 10 yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, bu süre uygulandığında ise dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmadığı için davanın esasına girilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin, bozma sonrası verdiği, 13.01.2021 tarihli ve 2020/66 Esas, 2021/20 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin 13.01.2021 tarihli bu kararına karşı ise süresi içinde davalı vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine, Dairemizin 24.05.2022 tarihli, 2021/4089 Esas, 2022/2782 Karar sayılı kararı ile Yapı İşleri Genel Şartnamesi’nin taraflar arasındaki sözleşmenin eki olduğu, fazla imalâta ilişkin bedelin hesaplanmasında şartnamedeki düzenleme ve hesaplama yönteminin benimsenmesi gerektiği, ancak mahkemece bu hususun gözden kaçırılarak eksik inceleme ile karar verdiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının fazla imalat bedeline ilişkin alacağı hesaplatılmış olup, dava tarihinde talep edilen 3.000,00 TL’nin verilebileceği, davacının davasını kısmi dava olarak açtığı ve ıslah tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle ıslah edilen kısım yönünden zamanaşımından ret kararı verilmiştir.

TEMYİZ

Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içerisinde taraf vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 2025/780 Esas, 2026/468 Karar, 11.02.2026 tarihli kararı ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

Karar Düzeltme Sebepleri

Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde; ıslah tarihinde zamanaşımının dolmadığını ve dava dilekçesinde belirsiz alacak denilmese bile davada talep edilen alacağın belirlenebilir olmadığının açık olduğu davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığının kabulünün gerekeceğini beyan etmektedir.

Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde; hükmedilen faiz türünün yanlış olduğunu, kendisinin tacir olmadığını ticari faize hükmedilmemesi gerektiğini, davacının davasını ispat edemediğini beyan etmektedir.

Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşme dışı iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uymayan diğer karar düzeltme itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi neticesinde;

Zamanaşımının kesilmesine ilişkin düzenleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yer almakla birlikte, hukuki niteliği itibarıyla maddi hukuka ilişkin bir düzenlemedir. Nitekim zamanaşımının kesilmesi ve kesilmenin sonuçları, esas itibarıyla Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiştir. Bu bakımdan, kısmi davada zamanaşımının hangi anda ve hangi kapsamda kesileceğine ilişkin bir hükmün, kanun yapma tekniği açısından Türk Borçlar Kanunu’nda yer alması beklenebilirse de söz konusu hususun kısmi davaya özgü bir düzenleme olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmesi tercih edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesinin ikinci fıkrasında, alacaklının dava açması hâlinde zamanaşımının kesileceği açıkça hükme bağlanmış; anılan düzenlemede kısmi dava ile tam dava arasında herhangi bir ayrım yapılmamıştır. Bu itibarla, hükümde yer alan “dava açılması” ibaresinin, yalnızca dava konusu yapılan miktarla sınırlı olarak yorumlanmasını gerektiren açık bir kanuni dayanak bulunmamaktadır. Dolayısıyla, kısmi dava açılmasıyla zamanaşımının alacağın tamamı yönünden kesildiğinin kabulü gerekir. Nitekim aynı Kanun’un 157. maddesi uyarınca, zamanaşımı dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hâkimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 24.05.2019 tarihli ve 2017/4 Esas, 2019/3 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gerekçesinde de vurgulandığı üzere, ıslah yoluyla talep sonucunun artırılması, artırılan kısım bakımından yeni bir dava açılması niteliğinde olmayıp mevcut davada talep sonucunun değiştirilmesi anlamına gelmektedir. Bu husus da kısmi davanın açılmasıyla zamanaşımının alacağın tamamı yönünden kesildiği yönündeki değerlendirmemizi desteklemektedir.

Usul hukuku yönünden yapılan değerlendirmede ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 448. maddesinde, “Bu Kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir.

16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun’un 20. maddesiyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesine eklenen dördüncü fıkrada ise “Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” düzenlemesi getirilmiştir.

Anılan düzenlemenin gerekçesi ve amacı birlikte değerlendirildiğinde, kısmi davalarda yalnızca dava dilekçesinde gösterilen miktar yönünden zamanaşımının kesileceği yolundaki yorumdan kaynaklanan hak kayıplarının önlenmesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır. Bu yönüyle HMK’nın 109. maddesinin dördüncü fıkrası, Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan düzenlemeyle bağlantılı olup kısmi davada zamanaşımının kesilmesine ilişkin hukuki esasları açıklığa kavuşturan bir nitelik taşımaktadır. Düzenlemenin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılmasıyla, yalnızca belirli bir borç ilişkisine özgü olmayan, kısmi davalarda zamanaşımının kesilmesine ilişkin genel bir usul hukuku çerçevesi oluşturulması ve hükmün, HMK’nın 448. maddesi uyarınca tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhâl uygulanmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Nitekim kanun değişikliğine ilişkin Adalet Komisyonu gerekçesinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararlarının düzenlemenin yapılmasında etkili olduğu belirtilmiş; belirsiz alacak davasının kaldırılmasıyla birlikte, bu davanın koruduğu hukuki yararın yapılan değişiklikle kısmi davada da korunduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, 7589 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesinin onuncu fıkrasında, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılmış ve derdest olan belirsiz alacak davaları bakımından önceki düzenlemenin uygulanmaya devam olunacağı öngörülmüşken, derdest kısmi davalar yönünden benzer bir geçiş hükmüne yer verilmemiştir. Bu durum da yeni düzenlemenin derdest kısmi davalara uygulanması gerektiği yönündeki değerlendirmeyi destekleyen bir unsur olarak dikkate alınmalıdır.

Diğer taraftan, HMK’nın 448. maddesi uyarınca yeni usul hükümlerinin derhâl uygulanabilmesi, tamamlanmış işlemlerin korunması koşuluna bağlıdır. Bu nedenle somut uyuşmazlıkta öncelikle, ıslaha karşı ileri sürülen zamanaşımı definin yürütülen yargısal süreçte tamamlanmış bir işlem niteliğinde bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.

Zamanaşımı definin ileri sürülmesi, tek başına uyuşmazlığı sona erdiren veya kesin bir hukuki sonuç doğuran bir işlem değildir. Davalının zamanaşımı definde bulunması, mahkemenin bu konuda değerlendirme yapmasını ve bir karar vermesini gerektiren taraf usul işlemidir. Söz konusu zamanaşımı definin hukuki sonuç doğurabilmesi ise mahkemece değerlendirilerek karara bağlanmasına bağlıdır. Bu bakımdan, zamanaşımı definin ileri sürülmüş olması, anılan işlemin HMK’nın 448. maddesi anlamında tamamlanmış sayılması için yeterli değildir. Zamanaşımı define ilişkin yargısal değerlendirme sonucunda verilen kararın kesinleşmediği hâllerde, bu hususta tamamlanmış bir işlem bulunduğundan söz edilemez. Somut olayda, davacı yüklenici tarafından fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak suretiyle 3.000,00 TL üzerinden kısmi dava açılmış; davacı, 17.05.2017 tarihinde talebini ıslah ederek 169.442,09 TL’ye yükseltmiştir. Mahkemece, davanın kısmi dava olarak açıldığı ve ıslah tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle ıslah edilen kısım yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Ne var ki, ıslah yoluyla artırılan talep bakımından ileri sürülen zamanaşımı defi henüz kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla sonuçlanmadığı sürece, bu hususta tamamlanmış bir usul işleminden söz edilemez. Bu nedenle, HMK’nın 448. maddesinde öngörülen derhâl uygulama ilkesi karşısında, HMK’nın 109. maddesine eklenen dördüncü fıkranın eldeki derdest davada uygulanmasına engel bir durum bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Türk Borçlar Kanunu’nun 154. maddesinin ikinci fıkrası, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 109. maddesinin dördüncü fıkrası ve aynı Kanun’un 448. maddesi birlikte değerlendirildiğinde, kısmi davada talep sonucunun ıslah yoluyla artırılan bölümü yönünden zamanaşımının dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılması gerektiği gözetilmelidir. Bu düzenleme dikkate alınmaksızın, yalnızca ıslah tarihinde zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle artırılan kısım yönünden zamanaşımı definin kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, anılan kanun hükümleri ve düzenlemenin amacı birlikte değerlendirilerek ıslah yoluyla artırılan talep bakımından zamanaşımı definin hukuki durumu yeniden ele alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiş; kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

KARAR

Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının REDDİNE,

Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme isteminin KABULÜ ile Dairemizin 2025/1896 Esas, 2026/851 Karar, 05.03.2026 tarihli ilamının KALDIRILMASINA,

Değerlendirme ve gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan karar düzeltme harcının istek halinde karar düzeltme isteyen davacıya iadesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

17.09.2026 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Karar düzeltme talebinin kabulü gerektiği konusunda değerli çoğunluk görüşü ile aramızda görüş farklılığı yok ise de bunun gerekçesi bakımından farklılık doğmuştur. Buna bağlı olarak karşı oyumuzun gerekçelerini üç başlıkta toplamak mümkün olacaktır.

1-GEREKÇEYE KATILMAMA NEDENLERİ

Çoğunluk görüşünün gerekçesi 6100 sayılı HMK 109. maddede yapılan kanun değişikliğinin somut olayda uygulanması gerektiği yönünde olduğundan öncelikle bu Kanun değişikliğinin somut dosyaya etkisinin belirlenmesi gerekir. Bu belirlemeyi yapabilmek için öncelikle değişiklikle getirilen düzenlemenin bir usul kuralı mı yoksa borçlar hukuku alanına dahil bir kural mı olduğu saptanıp buradan hareketle, getirilen hükmün geriye etkili uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmelidir.

Maddi özel hukukla ilgili pek çok kanunda bir usul kuralı yer alabildiği gibi, usul hukuku ile ilgili kanunlarda da maddi özel hukuk konusunu oluşturan kurallar yer alabilmektedir. Örneğin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) 50/1. maddede yer alan ispat yükü kuralı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) 32/2, 131/2, 168/1, 214/1433/2 vd. maddelerde yer alan yetki kuralları, TMK 397/2, 469/2, 555/3, 596/1, 598/1, 609/1 vd. maddelerde yer alan görev kuralları usul hukukuna ilişkin hükümler olduğu halde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 287/1. ve HMK 399/3. maddede yer alan zamanaşımı düzenlemeleri, HMK 46/1, 285/1 ve 399/1. maddedeki tazminat düzenlemeleri borçlar hukuku konusuna giren hükümlerdir.

Bir usul kuralının maddi özel hukuka ilişkin bir kanunda yer alması o kuralı, usul kuralı olmaktan çıkarmayacağı gibi, borçlar hukuku konusu olan bir hükmün temel usul kanununda yer alması da o kuralın, maddi hukuk kuralı olmadığı anlamına gelmez. Diğer bir ifadeyle bir kuralın usul hükmü mü yoksa maddi hukuk hükmü mü olduğu düzenlendiği kanunun adına göre değil düzenleme içeriğinin kapsamına göre belirlenmelidir.

Kısmi davanın düzenlendiği HMK 109. maddeye 7589 sayılı Kanunun 20. maddesiyle eklenen ve 31.07.2026 tarihinde yürürlüğe giren 4. fıkra ile; “Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükmün ilk cümlesi usul kuralı iken son cümlesi ise borçlar hukuku ile ilgili olan zamanaşımı müessesi ile ilgili olup zamanaşımının ıslah ile kesilmiş sayılacağı hükmü getirildiğinden borçlar hukuku alanına dahil bir düzenlemedir.

Bu hükmün HMK’da yer alması bu kuralın usul kuralı olduğu anlamına gelmez. Nitekim zamanaşımının kesilmesi de genel hüküm olarak TBK 154. maddede yer almakta ve dava açılmakla zamanaşımının kesileceği düzenlenmiş iken HMK’ya eklenerek getirilen yeni hüküm ile ıslahla artırılan miktar için dahi zamanaşımının ilk dava tarihinde kesilmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir. Zamanaşımının kesilmesi asıl olarak maddi hukukun konusu olduğundan son cümle ile yapılan değişikliğin bir usul hükmü olmayıp borçlar hukuku düzenlemesi olduğu çok açıktır.

Yapılan değişikliğin eldeki davaya uygulanıp uygulanmayacağı konusunun da bu hükmün bir usul kuralı olmayıp borçlar hukuku kuralı olduğu gözetilerek değerlendirilmesi ve bu kapsamda kanunların geriye yürümezliği ilkesi üzerinde durulması gerekir

“…Anayasa’nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, eylem ve işlemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, hukuk güvenliğini sağlayan, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukuku tüm devlet organlarına egemen kılan, Anayasa ve yasalarla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.

Hukuk devletinin korumakla yükümlü olduğu evrensel ilkelerden birisi hukuk güvenliği ilkesidir. Hukuk güvenliği ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılan ortak değerdir. Kural olarak hukuk güvenliği yasaların geriye yürütülmemesini zorunlu kılar. Kanunların geriye yürümezliği ilkesi uyarınca kamu yararı ve kamu düzeni, kazanılmış hakların korunması, mali haklarda iyileştirme gibi kimi ayrıksı durumlar dışında kanunlar, ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar…” (Anayasa Mahkemesinin 29.12.2011 gün ve 2010/73 Esas, 2011/176 Karar sayılı kararı).

“….Toplum barışının temel dayanağı olan hukuka ve özellikle kanunlara karşı güveni sağlamak ve hatta kanun koyucunun keyfi hareketlerine engel olmak için, öğretide kanunların geriye yürümemesi esası kabul edilmiştir. Buna göre, gerek Özel Hukuk ve gerekse Kamu Hukuku alanında kural olarak her kanun, ancak yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen olaylara ve ilişkilere uygulanır; yürürlük tarihinden önce gerçekleşen olaylara ve ilişkilere uygulanmaz. Bu ilke ile güdülen amaç; hukukî güvenliği temin etmek, kişileri ancak işlemi yaptıkları sırada yürürlükte olan kurallara göre sorumlu tutmak, böylece kazanılmış haklara saygıyı ve kazanılmış hakların korunmasını sağlamaktır. Zira hukukî güvenlik; hukuk devletinin temel taşlarındandır. Hukukî güvenlik ilkesi, herkesin bağlı olacağı hukuk kurallarını önceden bilmesi, tutumunu ve davranışlarını buna göre güvenle düzene sokabilmesi anlamına gelir. Kişilerin davranışlarını düzenleyen kurallar onlara güvenlik sağlamalıdır. Bu güvenliğin sağlanabilmesi her şeyden önce, devletin kendi koyduğu hukuk kurallarına kendisinin uymasına bağlıdır.

Hukuk devletinde devlet, hukuk güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Hukukî güvenlik ilkesi kural olarak yasaların geriye yürütülmemesini gerekli kılar. “Yasaların Geriye Yürümezliği İlkesi” uyarınca yasalar kural olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem ve eylemlere uygulanmak üzere çıkarılırlar. Yürürlüğe giren yasaların geçmişe ve kesin nitelik kazanmış hukuksal durumlara etkili olamaması hukukun genel ilkelerinden “Kazanılmış Hakların Korunması” ilkesinin gereğidir.

Anayasa Mahkemesinin 19.12.1989 tarihli ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar sayılı kararında da; “bir hukuk kuralının yürürlüğü sırasında, bu kurala uygun biçimde tüm sonuçları ile kesin olarak edinilmiş hakların korunması Hukuk Devletinin gereği olduğu” vurgulamıştır….” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.05.2022 gün ve 2019/798 Esas 2022/730 Karar sayılı kararı § 18, 19, 20).

“….Hukuk güvenliğinin sağlanabilmesi, her şeyden önce, devletin kendi koyduğu hukuk kurallarına kendisinin de uymasına bağlıdır. “Kanunları uygulama durumunda bulunanların da, başta mahkemeler olmak üzere, onları geriye yürür sonuçlar doğuracak yolda yorumlamamakla yükümlüdür.” (Yargıtay HGK; 09.03.1988 tarih ve 1987/2860 E. 1988/232 K; 13.10.2004 tarih ve 2004/10528 E. 2004/533 K; 06.04.2005 tarih ve 2005/10183 E. 2005/241 K; 14.03.2007 tarih ve 2007/3121 E. 2007/128 K. sayılı kararları).

Kanunların geriye yürümemesi kuralının istisnaları arasında; kazanılmış hakları ihlal etmemek kaydıyla kanunun yargılama hukukunu düzenlemesi, kamu düzeni ve genel ahlaka ilişkin olması ve beklenen (ileride kazanılacağı umulan) haklar bulunmaktadır. Tamamlanmış hukuki durumları yeni kanun veya düzenleyici kuralın etkilememesi ve onlar üzerinde hukuki sonuç doğurmaması ise, kazanılmış hakları saklı tutma amacı gütmektedir…” (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.06.2021 gün ve 2018/415 Esas 2021/850 Karar sayılı kararı).

“…Anayasa Mahkemesinin çeşitli kararlarında, kanunların geriye yürümezliği ilkesi ile ilgili olarak gerçek geriye yürüme ve gerçek olmayan geriye yürüme ayrımı yapılmaktadır. Gerçek geriye yürüme, yeni getirilen kuralın eski kural döneminde tamamlanmış ve hukuki sonuçlarını doğurmuş hukuksal durum, ilişki ve olaylara uygulanmasıdır. Gerçek olmayan geriye yürüme ise yeni getirilen kuralın eski kural yürürlükte iken başlamakla beraber henüz sonuçlanmamış hukuksal durum, ilişki ve olaylara uygulanması anlamına gelmektedir.

Kazanılmış haklara saygı ilkesi, hukukun genel ilkelerinden biri olup hukuk güvenliği ilkesinin bir sonucudur. Kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için bu hakkın yeni kanundan önce yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerekir. Kazanılmış hak, kişinin bulunduğu statüden doğan, kendisi yönünden kesinleşmiş ve kişisel niteliğe dönüşmüş haktır. Bir statüye bağlı olarak ileriye dönük, beklenen haklar ise bu nitelikte değildir. Kanunlarda yapılan değişiklikler kazanılmış hakları etkilemediği ve hukuk güvenliğini zedelemediği sürece bu değişikliklerin hukuk devleti ilkesine aykırı oldukları ileri sürülemez…” (Anayasa Mahkemesinin 19/9/2018 gün ve 2017/36736 bireysel başvuru numaralı kararı § 310, 311).Bu şekilde ileriye dönük haklar bakımından yapılan kanun değişiklikleri gerçek olmayan geriye yürüme sayılacaktır.

Kanunların geriye yürümezliği ilkesi, kanun yapılması aşamalarında gözetileceği gibi kanunların yorumlanıp uygulanmasında da değerlendirilmesi gereken çok temel bir ilkedir.

Usul kurallarında ise tamamlanmış işlemler hariç olmak üzere kanunların geriye yürümezliği ilkesi uygulanmaz. Diğer bir ifadeyle usul hukuku kurallarının zaman bakımından uygulanmasında tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanırlık esası geçerlidir. Bu konuda 09.05.2018 tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında şu açıklamalara yer verilmiştir: “Bilindiği üzere, usul hukuku alanında geçerli olan temel ilke, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin derhal yürürlüğe girmesidir. Bu ilkenin benimsenmesinin nedeni ise usul hükümlerinin kamu düzeni ile yakından ilgili olmasıdır. Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken diğer bir husus da yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde, ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır. Çünkü bir usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse tamamlanmış işlem geçerli olarak kalır. Buna karşılık bir usul işlemi henüz tamamlanmamış ise yeni kanun, kural olarak hemen yürürlüğe girecektir.” Bu ilke HMK hükümleri bakımından HMK 448. maddede özel olarak düzenlenmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurlunun 09.05.2018 gün ve 2018/1502 Esas 2018/1049 Karar sayılı kararı).

Dğişikliğe konu; “… Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.” hükmü yukarıda da açıklandığı üzere bir usul kuralı olmayıp borçlar hukuku kuralıdır. Ayrıca yasa koyucu kamu düzeni gibi nedenlerle açıkça belirterek geriye etkili düzenleme yapabilir ise de gerek içeriği gerekse başka bir düzenleme ile bu hükmün geriye etkili uygulanacağına dair bir hüküm de bulunmamaktadır. Bu durumda kazanılmış haklar bakımından geriye yürümezlik ilkesine uygun olarak bu değişikliğin yorumlanıp uygulanması gerekir.

Karar düzeltmeye konu dosyada ıslahla artırılan miktar yönünden zamanaşımının dolduğu kabul edilerek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olup buna değinen temyiz itirazları da reddedilerek hüküm onanmıştır. Karar düzeltmeye konu onama kararı ile kabul edildiği üzere, ıslahla artırılan miktar için davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği kabul ediliyorsa bu takdirde değişikliğin eldeki dosyada uygulanması, dolmuş zamanaşımının canlandırılması anlamına gelecek biçimde kanunun geriye yürütülmesi sonucunu doğuracaktır.

Zamanaşımı süresinin geçmiş bulunması, alacağı kendiliğinden sona erdirmemekte, sadece borçluya bir def’i hakkı vermektedir. Borçlunun zamanaşımı def’ini öne sürmesi durumunda borç sona ermeyip eksik borç hâline dönüşmektedir. Zamanaşımı def’inin ileri sürülmesi, zamanaşımına uğramış borcun borçlusuna, borcu ifadan kaçınma hakkı tanımaktadır. Borçlunun zamanaşımı def’ini ileri sürmesi durumunda hâkim davayı reddetmek zorunda kalmakta, alacak varlığını sürdürse de takip edilebilir olmaktan çıkmaktadır (Anayasa Mahkemesinin 04.06.2014 gün ve 2014/85 Esas, 2014/103 Karar sayılı kararı).

Islah tarihindeki kural ile, borçlunun zamanaşımı def’ini ileri sürerek borcu ifadan kaçınması ve davayı veya takibi sonuçsuz bırakmasının mümkün olduğu onama kararı ile kabul edilmekte iken yapılan değişikliğin eldeki davaya uygulanması gerekçesine dayanılarak kabul bozma kararı verilmesiyle karar düzeltme aşamasında bu imkân borçlunun elinden alınmış olacaktır. Bu gerekçeye dayanılması açıkça kazanılmış hakları ortadan kaldıran geriye etkili bir yorum ve uygulama olacağından kabul edilemez.

Anayasa Mahkemesi bir norm denetimi kararında; dolmuş süreleri de etkileyecek şekilde 10 yıllık zamanaşımı süresinin 20 yıla çıkarılmasını, zamanaşımının canlandırılması olarak görmüş ve kanunların geriye yürümezliği ilkesi yönünden de incelemek suretiyle iptal kararı vermiştir. (04.06.2014 gün ve 2014/85 Esas, 2014/103 Karar sayılı kararı). Yeni bir kanunla önceden dolmuş zamanaşımının canlandırılmasının anayasaya aykırı bulan bu karar, geriye yürüme hükmü dahi bulunmayan bir kanun değişikliğinin geriye etkili uygulanıp uygulanmayacağıyla ilgili olarak anayasaya uygun yorumunun ne şekilde olması gerektiğini de ortaya koyması bakımından somut olaya uygun bir örnek oluşturmaktadır. Anayasaya uygun yorum ilkesiyle değerlendirildiğinde de belirtilen değişikliğin eldeki uyuşmazlıkta uygulanması gerektiği gerekçesine dayanılmasının mümkün olmadığı kabul edilmelidir.

Yukarıda açıkladığım nedenlerle kanun değişikliğinin eldeki uyuşmazlıkta uygulanması gerektiği ve buna bağlı olarak onama kararının bozulması gerektiğine dair gerekçesi bakımından değerli çoğunluk görüşüne katılamıyorum.

2-DAYANDIĞIMIZ GEREKÇE

Çoğunluğun karar düzeltme talebi kabul edilerek hükmün bozulması gerektiği yönündeki görüşüne yukarıdaki gerekçesi bakımından katılmasak da sonucu itibarıyla katılıyoruz. Bu sonuca katılmamızın gerekçelerini ise şöyle sıralamak mümkün olacaktır:

Somut olayda onama tarihinden sonra yapılan Kanun değişikliği uygulanamayacağından uyuşmazlığın değişiklik öncesi hükümlere göre çözülmesi gerekir. Bu hükümlere göre karar düzeltme talebi incelendiğinde; öncelikle zamanaşımı konusu, ıslah tarihindeki zamanaşımı kurallarına göre olmak üzere kısmi dava yönünden değerlendirilmelidir. 818 sayılı BK 133. (TBK 154) maddede dava yoluyla mahkemeye başvurulmuş ise yani dava açılmışsa zamanaşımının kesileceği düzenlenmiştir. Bu maddenin de yorumunun sonucu olarak yerleşik yargılamasal uygulamalarda dava açılmakla ancak dava dilekçesindeki miktar için zamanaşımının kesileceği ve sadece dava açılan miktar için dava tarihinde temerrüt olgusunun gerçekleşeceği kabul edilmektedir.

Yargısal uygulamalar bu yönde süregelmiş ise de 24.05.2019 tarihinde verilen 2017/8 esas, 2019/3 karar sayılı bir içtihadı birleştirme kararı çıkmış olup yerleşik uygulamadan dönülmesi gerekip gerekmediğinin bu karar kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sözünü ettiğimiz 24.05.2019 tarihli içtihadı birleştirme kararında “kısmi davada, dava konusu miktarın kısmi ıslahla faiz talebi belirtilmeksizin artırılması halinde, artırılan miktar bakımından dava dilekçesindeki faiz talebine bağlı olarak faize hükmedileceği belirtilmiştir.

Bu karar zamanaşımı ile ilgili değilse de İçtihadı Bileştirme Kararlarının konularıyla sınırlı, sonuçlarıyla bağlayıcı olmakla birlikte gerekçeleriyle de yol gösterici olduğu unutulmamalıdır. Bu yol göstericilik kararın sonuç kısmının yorumlanması, kapsamının belirlenerek uygulanması için gerekli olduğu kadar, dayandığı esasların başka müesseselerin yorumlanıp uygulanabilmesinde de geçerli olacaktır.

Yol göstericilik konusunda kararın tüm gerekçeleri değil; ana sonuçla bağlantılı ve bu sonuca hangi hukuksal nedenlerle varıldığını gösteren temel gerekçeler esas alınmak suretiyle bir sınırlama getirilmesi de içtihadı birleştirme kararlarının mahiyetine uygun bir sonuç olacaktır. Kaldı ki Yargıtay Kanunu 45/5. maddede içtihadı birleştirme kararlarının benzer hukukî konularda Yargıtay Genel Kurullarını, dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlayacağı düzenlenmiş olduğundan benzer konular için de bu içtihadı birleştirme kararının değerlendirilmesi bir zorunluluktur.

24.05.2019 tarihli içtihadı birleştirme kararında varılan sonucun temel gerekçesi; ıslahla miktar artırımının ek dava niteliğinde olmayıp dava dilekçesindeki miktarın değiştirilmesi olduğudur.

Bu temel gerekçenin varlığı; kararda yer verilen “…Ek dava ile kısmi dava arasında paralellik mevcut ise de ıslahla ilgili sorunların yine ıslah müessesi kapsamında sonuçlandırılarak değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle dava değerinin artırılması kısmi ıslah kapsamında olduğundan süregelen davanın devamıdır ki yeni bir dava ve ek dava olarak kabul edilemez. Artırılan tutar için harç yatırılması bir usul işlemidir; yeni bir dava açıldığı şeklinde yorumlanamaz…” biçimindeki açıklamalarda ve “…bu amaçla verilen bir ıslah dilekçesi dava dilekçesindeki istem ve ferilerini ortadan kaldırmayacak, sadece istenilen alacak rakamını değiştirecektir. Hal böyle olunca ıslahla artırılan tutar, yeni bir dava olmadığından, ilk dava dilekçesinde yer alan bütün unsurlar faiz istemi de dahil olmak üzere, ıslahla artırılan kısım için de uygulanabilir olmalıdır…” şeklinde yapılan açıklamalarda açıkça görülmektedir. Bu ifadeler kararın; sonuç kısmıyla da uyumlu ana ve en temel gerekçeleridir

Bu karar, temel gerekçesinden soyutlanarak yorumlanıp uygulanamayacağına göre, ıslahla miktarın artırılması halinde, bu miktar değişikliğinin, zamanaşımının kesilmesine neden olup olmadığı, zamanaşımını kesecek bir işlem ise hangi tarihte zamanaşımının kesileceği konusunda da kararın bu ana gerekçesinden yararlanılmalıdır.

Bu yararlanmanın gerekliliği öğretide de kabul edilmekte ve şöyle açıklanmaktadır: İçtihadı birleştirme kararları bakımından her ne kadar sadece sonuç kısmı bağlayıcı olsa da sonuç kısmı ile gerekçenin sıkı irtibatı nedeni ile kararda varılan bağlayıcı sonucun anlamlandırılabilmesi, bağlayıcılığın gerekçeye genişletilmesi ile mümkündür. (Baki Kuru, İçtihatların Birleştirilmesi (Sevinç 1977), s. 33-34; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü (Demir 2001) C. V, s. 4961. Aynı yönde Yargıtay HGK, 24.11.1965 T., 685/428, Baki Kuru, İçtihatların Birleştirilmesi, s. 34. Benzer şekilde Yargıtay 4. HD, 06.02.1973 T., 1972/5259 E., 1973/1036 K., Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku (Nesil 2000) s. 65.; Nurbanu Erzurumlu Işık, Mahkeme İçtihatları Yoluyla Medenî Usûl Hukukunun İnşası, Doktora Tezi sf: 216). İçtihadı birleştirme kararlarının bağlayıcılığının kapsamının belirlenmesinde de karara etki eden gerekçenin dikkate alınması gerekir. Zira, içtihadı birleştirme kararları somut bir olayın çözümü bakımından değil; hukuk dünyasında anlamlandırılması ya da uygulanması bakımından soruna yol açan kurala yönelik soyut bir ilkenin ortaya konulmasına hizmet eder (Nurbanu Erzurumlu Işık, Mahkeme İçtihatları Yoluyla Medenî Usûl Hukukunun İnşası, Doktora Tezi sf: 216).

Bu içtihadı birleştirme kararı ile ıslahla miktar artırımı ek dava olarak görülmemiş ve sadece dava dilekçesinde yazan miktarın değiştirilmesi, diğer bir ifadeyle bu miktarın düzeltilmesi olarak görülmüştür. Bu kararın sonucu olarak miktar artırımına ilişkin yapılan ıslahın da artık ek dava olarak görülmesi mümkün olmayıp dava dilekçesindeki miktar kısmının düzeltilmesi olarak kabul edilmesi gerekir. Düzeltilen dava dilekçesi olduğuna göre davacı tarafından ıslahın teşmil edildiği tarih de ilk dava tarihi olacaktır.

Dava tarihine teşmil edilecek şekilde bir ıslah gerçekleştiğine göre, ıslahla artırılan miktar için de dava tarihinin artık ilk dava tarihi kabul edilmesi ve dava açılmakla zamanaşımının kesileceğine dair BK 133/1 bent 2 (TBK 154/1-bent 2) hükmünün ıslah edilen miktar için de ilk dava tarihi esas alınarak uygulanması gerekir.

Islahla miktar artırımı dava veya ek dava sayılmadığı için BK 133/1 bent 2. madde gereğince zamanaşımı kesilmez ise de yukarıda da belirttiğimiz üzere bu ıslah dava dilekçesindeki miktarın değiştirilmesi ve düzeltilmesi olduğundan ıslahla artırılan yeni istem için de zamanaşımının ilk dava tarihinde kesilmiş sayılması gerektiği sonucuna varılmalıdır.

Dava konusunun tümüyle değiştiği tam ıslahta zamanaşımının ilk dava tarihine göre hesaplananacağı doktrin ve uygulamada tümüyle kabul edilir iken dava konusunun değişmediği ek dava dahi sayılmadığı konusunda açık gerekçe içeren ve bu gerekçeyle sonuca giden içtihadı birleştirme kararına rağmen, ıslahla miktar artırımında zamanaşımının ilk dava tarihine göre hesaplanmaması da çelişkili bir uygulama ve yorum olacaktır.

Diğer yandan aynı usul işlemi olan ıslahla miktar artırımı temerrüt faizi yönünden ek dava sayılmaz iken diğer yandan zamanaşımı için ek dava sayılmış olacaktır. Bu ise aynı usul kurallarının değişik maddi hukuk taleplerinde farklı uygulanması, farklı yorumlara tabi tutularak farklı sonuçlara varılması anlamını taşıyacak ve başka bir boyutta olmak üzere ayrı bir çelişki oluşturacaktır.

Açıkladığımız nedenlerle ıslahla artırılan kısım için zamanaşımının ıslah tarihine göre hesaplanması gerektiği şeklindeki yerleşik uygulamadan 24.05.2019 tarihinde verilen 2017/8 esas, 2019/3 karar sayılı bir içtihadı birleştirme kararında varılan sonucun temel gerekçesini oluşturan medeni usul yorumları karşısında artık dönülmesi ve zamanaşımının dava veya ek dava sayılmayan ıslahla miktar artırım tarihine göre değil, davanın açıldığı ilk tarihe göre hesaplanması gerekir. Açıklanan hususlar 24.05.2019 ve sonrası verilen ve imzamız bulunan kararlarda da karşı oy görüşümüz olarak öteden beri yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; 24.05.2019 tarihli içtihadı birleştirme kararı karşısında ıslahla miktar artırımı ek dava sayılmadığı ve dava dilekçesindeki miktarın düzeltimi kabul edildiği için, artırılan kısım için dahi zamanaşımının ilk dava tarihine göre belirlenmesi gerekirken, ıslah tarihinin esas alınması yerinde değildir. Dava tarihi esas alındığında, ıslah ile artırılan kısım için zamanaşımı dolmamıştır. Bu durumda zamanaşımı definin reddine karar verilerek ıslaha konu miktar yönünden işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirir

3-SONUÇ

Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle karar düzeltme talebi kabul edilerek onama kararının kaldırılması ve hükmün bozulması gerektiği görüşünde olduğumdan, sonucu itibarıyla katılmakta isem de kanun değişikliğinin elde davada uygulanması gerektiği esasına dayanan gerekçesi bakımından, yukarıda 1. bentte açıkladığım nedenlerle değerli çoğunluk görüşüne katılamıyorum.

İlgili İçerikler

Tazminat davanızda hukuki destek mi arıyorsunuz?

Tıbbi hatadan kaynaklanan bir tazminat davasında süreler, ıslah ve zamanaşımı konusunda avukata ihtiyaç duyuyorsanız, Tabak Legal Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz:

📞 +90 (533) 016 88 50  ·  💬 WhatsApp’tan Yazın

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyada zamanaşımı ve ıslah süreleri somut olayın koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde lisans, Çankaya Üniversitesi Kamu Hukuku Anabilim dalında Yüksek Lisans eğitimini tamamladı. Medeniyet Üniversitesi Tıp Hukuku bölümünde doktora yapmaktadır. Mesleğe Hâkim olarak başlayan TABAK, bir süre Elazığ ve Ankara'da hakimlik görevinde bulundu. En son, estetik operasyonlardan kaynaklı hukuki uyuşmazlıklara üst derece mahkemesi olarak bakan Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nde hakim olarak görev yapmakta iken hakimlik mesleğinden istifa ederek serbest avukatlığa geçiş yaptı. Şuanda İstanbul Barosu'na kayıtlı olarak avukatlık ve arabuluculuk yapmakta, sağlık Hukuku ağırlıklı olarak avukatlık faaliyetlerini devam ettirmektedir. Detaylı Bilgi İçin Tıklayınız

Yorum yapın