Fatura Hastane Şirketi Adına Kesilse de Ameliyatı Yapan Doktora Dava Açılabilir – Yargıtay Kararı

Doktora husumet yöneltilmesi, yani tazminat davasının ameliyatı yapan hekime karşı açılıp açılamayacağı sorusu, özel sağlık kuruluşlarında yapılan işlemlerde sıkça gündeme gelir. Hasta ameliyat olur, ödemeyi yapar ve eline geçen faturada hekimin değil bir sağlık şirketinin adını görür. Sonradan bir zarar ortaya çıktığında hekim, “fatura şirket adına kesildi, dava bana açılamaz” savunmasını yapabilir mi? Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 29.03.2018 tarihli kararında bu savunmayı kabul eden yerel mahkeme kararını oybirliğiyle bozdu. Daireye göre hastayı ameliyat eden hekim ile hasta arasında vekalet ilişkisi vardır ve mahkeme davayı usulden reddetmek yerine işin esasını incelemelidir.

Olay – Ameliyat Sonrası Enfeksiyon ve Şirket Adına Kesilen Fatura

Davacı, cinsel işlev bozukluğu şikayetiyle başvurduğu davalı hekim tarafından 27.12.2014 tarihinde ameliyat edildi. Dava dilekçesine göre ameliyattan sonra üç kez enfeksiyon geçirdi. Davacı ayrıca muayenehanede yatış servisinin bulunmadığını, ameliyatın anestezi ve tetkik uzmanları olmadan yapıldığını ve ameliyat sonrasında gözlem ve takip yapılmadan gönderildiğini ileri sürdü.

Enfeksiyon nedeniyle bir üniversite hastanesinin üroloji bölümünde tedavi gören davacı, buradaki kontrollerde ameliyatın hatalı yapıldığının kendisine söylendiğini belirtti. Fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 20.000 TL maddi tazminatın ameliyat tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte hekimden tahsilini istedi.

Davalı hekim iki savunma yaptı. İlki, tedaviye ilişkin faturanın bir sağlık hizmetleri anonim şirketi adına düzenlendiği, bu nedenle kendisine husumet yöneltilemeyeceğiydi. İkincisi ise olayda hekim hatasının bulunmadığıydı.

Yerel Mahkeme Davayı Neden Usulden Reddetti?

Pasif husumet, davanın doğru kişiye karşı açılıp açılmadığını, başka bir deyişle davalı sıfatını ifade eder. Tüketici mahkemesi sıfatıyla davaya bakan asliye hukuk mahkemesi faturayı esas aldı. Faturada tedaviyi gerçekleştiren olarak şirket göründüğü için hekime husumet yöneltilemeyeceği sonucuna vardı ve davayı pasif husumet yokluğundan usulden reddetti.

Dava esasa girilmeden sonuçlandığı için hekimin kusurlu olup olmadığı hiç tartışılmadı. Davacı kararı temyiz etti.

Yargıtay’ın Değerlendirmesi ve Doktora Husumet Yöneltilmesi

Yargıtay önce iki olguya dikkat çekti. Davacıyı davalı hekimin ameliyat ettiği ve bu hekimin, faturada adı geçen şirketin yönetim kurulu başkanı olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık yoktu. Yerel mahkeme de bu hususları kabul etmişti.

Daire ardından yerleşik uygulamasını hatırlattı. Özel hastane ve onun istihdam ettiği hekimler ile hasta arasındaki uyuşmazlıklar vekalet sözleşmesine ilişkin hükümlere göre çözülür. Somut olayda davacı ile davalı hekim arasında vekil ve müvekkil ilişkisi vardı. Talep de vekilin görevini yerine getirirken özen borcuna aykırı davrandığı iddiasına dayanıyordu.

Sonuç olarak Yargıtay, mahkemenin işin esasına girmesi ve tarafların delillerini toplaması gerektiğini belirtti. Hekime husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle verilen usulden ret kararını davacı yararına bozdu. Burada bir noktanın altını çizmek gerekir. Yargıtay hekimin kusurlu olduğuna karar vermedi; kusur, yeniden yapılacak yargılamada toplanacak delillere göre belirlenecektir.

Kararın Önemi – Hasta Davayı Kime Açabilir?

Fatura tek başına davalıyı belirlemez. Karardan çıkan sonuca göre belirleyici olan, tedavi ilişkisinin kiminle kurulduğu ve müdahaleyi kimin yaptığıdır. Faturanın bir şirket adına düzenlenmesi, ameliyatı bizzat yapan hekimi davanın dışında bırakmaz. Bu ilişkinin hukuki niteliğini hasta hekim sözleşme ilişkisi yazımızda ele aldık.

Hekim ve hastane birlikte dava edilebilir. Bugün bu ilişki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 502 ve devamı maddelerindeki vekalet hükümlerine tabidir; vekilin özen borcu 506. maddede düzenlenir. Hastaneyi işleten şirket de çalıştırdığı hekimin kusurundan sorumlu tutulabilir (TBK m. 66 ve m. 116). Bu nedenle hasta, davayı hekime, hastaneye veya ikisine birlikte yöneltebilir. Hastanenin sorumluluğu için hastaneye kabul sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.

Hekim hastanenin çalışanı olmasa da tartışma bitmez. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 16.05.2023 tarihli kararına (E. 2023/2080, K. 2023/1465) konu olayda, muayenehanesi bulunan bir hekim ameliyatı özel bir hastanede yapmıştı. Hastane, hekimle arasında iş sözleşmesi bulunmadığını savundu. Daire, aydınlatma eksikliği nedeniyle hekim ile hastanenin birlikte sorumlu tutulmasını oy çokluğuyla yerinde buldu. Karşı oyda ise bölünmüş hastaneye kabul sözleşmesinde hastanenin teşhis ve tedavi kusurundan sorumlu olmayacağı görüşü savunuldu. Bu görüş ayrılığı, davanın yalnızca faturadaki şirkete değil müdahaleyi yapan hekime de yöneltilmesinin neden önemli olduğunu gösterir.

Kamu hastanelerinde durum farklıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 22.03.2022 tarihli kararında (E. 2020/592, K. 2022/356) belirtildiği gibi, devlet ve üniversite hastaneleri gibi kamu kurumlarında hasta ile hekim arasında sözleşme ilişkisi yoktur. Bu hastanelerdeki müdahaleler için izlenecek yolu sağlık tesisinin türüne göre izlenecek hukuki yol yazımızda anlattık.

Estetik amaçlı müdahaleler ayrı değerlendirilir. Bu karar tedavi amaçlı bir ameliyata ilişkindir. Estetik amaçlı ameliyatlarda Yargıtay vekalet değil eser sözleşmesi hükümlerini uygular; ayrıntılar estetik ameliyat davaları sayfamızdadır.

Süreler ve dava öncesi adımlar da önemlidir. Davalının doğru belirlenmesi kadar sürelerin kaçırılmaması da gerekir. Hastaneye dava açma süresi ve malpraktis davalarında arabuluculuk yazılarımız bu konularda yol gösterir. Kararı veren 13. Hukuk Dairesi sonradan kapatılmıştır; benzer dosyalar bugün Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nde incelenmektedir.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi Kararı (E. 2016/16148, K. 2018/3765)

T.C. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2016/16148 Esas, 2018/3765 Karar numaralı 29.03.2018 tarihli kararı (oybirliğiyle). Kararda anılan vekalet hükümlerinin güncel metni için 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.

Davalı doktor olup dava dışı şirkete ait hastanede çalışmaktadır. Özel hastane ve onun tarafından istihdam edilen doktorlar ile hasta arasındaki uyuşmazlıkların vekalet sözleşmesine ilişkin hukuksal düzenlemelere göre çözülmesi gerektiği konusunda, öğreti ve Yargıtay’ın istikrar kazanmış uygulaması arasında paralellik bulunmakladır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında vekil-müvekkil ilişkisi mevcut olup, davadaki talepler vekillerin vekalet görevini ifada özen borcuna aykırı davrandıkları iddiasına dayalı bulunmakla, uyuşmazlığa vekalet hükümleri uygulanmalı ve doğal olarak, uyuşmazlığın da bu çerçevede değerlendirilmesi gerekir. O halde mahkemece, işin esasına girilip taraf delilleri toplanarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davalı doktora husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, E. 2016/16148, K. 2018/3765, 29.03.2018

İlgili İçerikler

• Malpraktis davasında hastaneye avans faizi, doktora yasal faiz
• Diş tedavisi uygulamaları vekalet sözleşmesi niteliğindedir
• Kamu görevlisi hekimin kişisel kusurunda görevli mahkeme
• Malpraktis emsal kararlar arşivi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosyada davalının kim olacağı, tedavi ilişkisinin somut koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.